PYTHON PIZZA İSTANBUL · 14 KASIM 2026

Bir DilimFastAPI

10 dakikada, soğumadan.

Erhan BÜTE erhan.dev

Merhaba! Ben Dilim 👋

Tarif: FastAPI nedir?

Modern, hızlı, tip ipuçlarına dayalı bir Python web framework’ü.

OpenAPI Üstü
otomatik dokümantasyon
Type hints Peynir
hepsini birbirine bağlayan
Pydantic Sos
veri doğrulama ve serileştirme
Starlette Hamur
ASGI, routing, async

= FastAPI

Tarif bu kadar.

Margherita: en sade hali

Üç satır, çalışan bir API.

examples/01_hello.py main.py

from fastapi import FastAPI

app = FastAPI()


@app.get("/")
async def root() -> dict[str, str]:
    return {"message": "Merhaba Python Pizza! 🍕"}

3 satır
0 yapılandırma
kendiliğinden yeniden yükleme

terminal

$ uv run fastapi dev examples/01_hello.py
 ⚡️ Starting FastAPI in development mode
 🌐 Server started at http://127.0.0.1:8000
    Documentation at http://127.0.0.1:8000/docs

127.0.0.1:8000

{
  "message": "Merhaba Python Pizza! 🍕"
}

Gerçekten üç satır.

Dört Peynirli

Veri nereden gelir? Tek fonksiyon, dört kaynak.

examples/02_params.py

@app.post("/pizzas/{pizza_id}/orders")
async def order_pizza(
    pizza_id: int,  # path
    order: Order,  # body
    extra_cheese: bool = False,  # query
    x_table_no: Annotated[int | None, Header()] = None,  # header
) -> dict[str, object]:
    return {
        "pizza_id": pizza_id,
        "extra_cheese": extra_cheese,
        "table": x_table_no,
        "order": order,
    }

Path yol

/pizzas/3/orders → pizza_id = 3

Query sorgu

?extra_cheese=true → extra_cheese = True

Header başlık

X-Table-No: 7 → x_table_no = 7

Body gövde

{"customer": "Ayşe", "quantity": 2} → order = Order(…)

422 pizza_id: int → /pizzas/abc isteği, fonksiyon çalışmadan reddedilir.

Hepsi tip ipucundan.

Ananas Testi

Doğrulama kodu yazmadık. Ananas yine de reddedildi.

examples/03_models.py

class Topping(StrEnum):
    mozzarella = "mozzarella"
    pepperoni = "pepperoni"
    mushroom = "mushroom"
    basil = "basil"  # pineapple? not on this menu!


class PizzaCreate(BaseModel):
    name: str = Field(min_length=2, max_length=40)
    price: int = Field(gt=0)
    toppings: list[Topping] = Field(min_length=1)

curl · Swagger UI · Postman…

POST/pizzasGeçerli istek

{"name": "Margherita", "price": 190, "toppings": ["mozzarella", "basil"]}

201 Created

{
  "name": "Margherita",
  "price": 190,
  "toppings": ["mozzarella", "basil"]
}

POST/pizzasAnanaslı istek

{"name": "Hawaii", "price": 200, "toppings": ["mozzarella", "ananas"]}

422 Unprocessable Content

{
  "detail": [{
    "loc": ["body", "toppings", 1],
    "msg": "Input should be 'mozzarella', 'pepperoni', 'mushroom' or 'basil'",
    "input": "ananas"
  }]
}

201Pizza hazırlanıyor
404Böyle pizza yok
422Ananas tespit edildi!
418Çay istedin, ben çaydanlığım ☕

ANANAS MI?!

Menüyü kendisi yazıyor

Tek satır dokümantasyon yazmadan.

/docs Swagger UI
/redoc ReDoc
/openapi.json makine dostu şema

Pizza API için otomatik oluşan Swagger UI sayfası

Swagger UI’da ananaslı isteğin 422 yanıtı

Ben yazmadım, yemin ederim.

Depends: mutfak yardımcısı

Şef sadece pizza yapar. Malzemeyi mutfak getirir.

examples/04_depends.py

def pagination(limit: int = 10, offset: int = 0) -> dict[str, int]:
    return {"limit": limit, "offset": offset}

Pagination = Annotated[dict[str, int], Depends(pagination)]

@app.get("/menu")
async def menu(page: Pagination): ...

def require_chef(x_api_key: Annotated[str | None, Header()] = None):
    if x_api_key != "chef-secret":
        raise HTTPException(401, "Only the chef can do that 👨‍🍳")

@app.delete("/menu/{name}", dependencies=[Depends(require_chef)])
async def remove(name: str): ...

yield = iş bitince temizlik. Bulaşıkları FastAPI yıkar 🧽

📄 pagination() limit & offset

🔑 require_chef() yetki kontrolü

🗄️ get_db() veritabanı oturumu

route fonksiyonu @app.get · @app.delete

app/core/db.py

async def get_db() -> AsyncIterator[AsyncSession]:
    async with SessionLocal() as session:
        yield session

Malzemeler hazır, şef!

async def: bir garson, çok masa

Aynı anda 3 sipariş. Garson kaç tane?

examples/05_async.py

@app.get("/bake/async")
async def bake_async():
    await asyncio.sleep(BAKE_SECONDS)  # waiter serves other tables ✅

@app.get("/bake/blocking")
async def bake_blocking():
    time.sleep(BAKE_SECONDS)  # waiter freezes at the oven ❌

@app.get("/bake/threadpool")
def bake_threadpool():
    time.sleep(BAKE_SECONDS)  # `def` runs in a thread pool ✅

Garson fırının önünde bekliyor6.05 sn

Masa 1

Masa 2

Masa 3

Fırını beklerken diğer masalara bakıyor2.05 sn

Masa 1

Masa 2

Masa 3

⏱ Gerçek ölçüm: 3 eşzamanlı istek

awaitfırını beklerken başka masaya bak
defFastAPI seni thread havuzuna koyar
async def + time.sleep()garson fırının önünde donar

Ben tek garsonum 😅

Büyüyen restoran: mutfak düzeni

İstek yukarıdan aşağı akar.

fastapi-pizza/

├── app/

│ ├── main.py 🚀 create_app() lifespan

│ ├── api/ 🛎️ Garson route’lar + bağımlılıklar

│ ├── schemas/ 🧾 Menü & fiş Pydantic modelleri

│ ├── services/ 👨‍🍳 Şef iş kuralları

│ ├── crud/ 🥫 Kiler veritabanı sorguları

│ ├── models/ 📖 Tarif defteri tablolar

│ └── core/ 🔧 Ekipman ayarlar, DB, hatalar

├── examples/ slayttaki kodlar

└── tests/ önce tat

🌐İstek

🛎️route · api/

👨‍🍳service · services/

🥫crud · crud/

🗄️DB · models/

Her şeyin bir yeri var.

Önce sen tat

TestClient: sunucu açmadan, saniyeler içinde.

tests/test_pizzas.py pytest

def test_pineapple_is_rejected(client: TestClient, chef: dict[str, str]) -> None:
    body = {"name": "Hawaii", "price": 200, "toppings": ["mozzarella", "ananas"]}
    response = client.post(URL, json=body, headers=chef)
    assert response.status_code == 422
    error = response.json()["detail"][0]
    assert error["loc"] == ["body", "toppings", 1]
    assert error["input"] == "ananas"
    assert client.get(URL).json() == []  # nothing was created

terminal

$ uv run pytest -v
tests/test_pizzas.py::test_pizza_id_must_be_an_int PASSED        [ 65%]
tests/test_pizzas.py::test_pineapple_is_rejected PASSED          [ 70%]
============================== 44 passed in 2.07s ==============================

Mmm… 422 tam yerinde.

Sıcak servis

Yerelden yayına üç komut.

$ fastapi dev geliştirme

otomatik yeniden yükleme

$ fastapi run üretim

tek komut, hazır sunucu

$ fastapi deploy FastAPI Cloud

tek komutla yayında

Docker ya da kendi sunucunda uvicorn da olur.

Sıcak sıcak!

Hesap, lütfen!

PIZZA API · FİŞ

14 Kasım 2026 · StartGate, Maslak, İstanbul

Tip ipuçlarıdoğrulama + dokümantasyon
4 × peynirpath · query · header · body
Pydanticananas reddi
/docsmenü kendini yazar
Dependsmalzemeyi mutfak getirir
asyncbir garson, çok masa
TestClientönce sen tat

TOPLAM10 dk

Bahşiş: repoya ⭐

AFİYET OLSUN

Hesap bende.

Afiyet olsun!

Sorular? (Ananas hariç.)

Teşekkürler! 👋

Slaytlar python-pizza.erhan.dev

Örnek kod github.com/erhan/fastapi-pizza

Bir DilimFastAPI

Slaytlara göz at

Bugünün menüsü

Antipasti

Ana yemek

Tatlı

Bir DilimFastAPI

Menü

Antipasti

Tatlı

Ana yemek

Tarif: FastAPI nedir?

Margherita: en sade hali

Dört Peynirli

Ananas Testi

Menüyü kendisi yazıyor

Depends: mutfak yardımcısı

async def: bir garson, çok masa

Büyüyen restoran: mutfak düzeni

Önce sen tat

Sıcak servis

Hesap, lütfen!

PIZZA API · FİŞ

Afiyet olsun!

Klavye kısayolları

Şimdi ·

Sonraki

Konuşma notları